काठमाडौँ
वास्तुकला र प्रविधिको देवता मानिने भगवान् विश्वकर्माको सम्मानमा मनाइने विशेष पर्व हो। हरेक वर्ष कन्या सङ्क्रान्ति (असोज महिनाको १ गते) का दिन यो पूजा धूमधामका साथ गरिन्छ। भगवान् विश्वकर्मालाई सृष्टिका पहिलो इन्जिनियर र वास्तुकार मानिन्छ।
पूजाको महत्त्व र मान्यता
- औजार र मेसिनको पूजा: यस दिन कारखाना, उद्योग, ग्यारेज, निर्माण क्षेत्र तथा प्रयोगमा आउने विभिन्न सवारी साधन, मेसिन र धातुका औजारहरूको सरसफाइ गरी पूजा गरिन्छ।
- कार्यकुशलता र सुरक्षाको कामना: व्यवसायी, कालिगड, इन्जिनियर तथा प्राविधिकहरूले आफ्नो काममा दक्षता वृद्धि होस्, दुर्घटना नहोस् र व्यवसायमा प्रगति होस् भन्ने कामनाका साथ यो पूजा गर्छन्।
- पौराणिक पृष्ठभूमि: धार्मिक ग्रन्थहरूका अनुसार सत्ययुगको स्वर्गलोक, त्रेतायुगको लङ्का, द्वापरयुगको द्वारका र हस्तिनापुर जस्ता भव्य सहरहरू भगवान् विश्वकर्माले नै निर्माण गरेका हुन्।
मनाउने तरिका
- पूजाको दिन बिहानै कलकारखाना, औजार र गाडीहरू सफा गरी रङरोगन र सजावट गरिन्छ।
- पण्डित वा स्वयं व्यवसायीद्वारा विधिपूर्वक विश्वकर्माको मूर्ति वा तस्बिरमा धूप, दीप, फलफूल र नैवेद्य चढाएर पूजाअर्चना गरिन्छ।
- पूजा सम्पन्न भएपछि कामदार तथा आफन्तहरूलाई प्रसाद र फलफूल वितरण गरिन्छ।
विश्वकर्मा पूजाले श्रम, सीप र प्रविधिलाई सम्मान गर्ने धार्मिक तथा सांस्कृतिक सन्देश दिन्छ
