अनामनगर काठमाडौ ----
आजको आधुनिक युगमा हाम्रो खानपान र जीवनशैलीमा द्रुत गतिमा परिवर्तन भइरहेको छ। सहरका भव्य सडक, झिलिमिली क्याफे र ठूला-ठूला रेस्टुरेन्टहरू अहिलेको युवा पुस्ता र विशेष गरी कामकाजी महिलाहरूको रोजाइ बन्न थालेका छन्। बाहिर जाने, स्वादिष्ट र आकर्षक देखिने फास्टफुड, जङ्कफुड तथा 'प्रशोधित' (Processed) परिकारको स्वाद लिने संस्कृति प्रतिष्ठा र आधुनिकताको पर्यायजस्तै बनेको छ। तर, यो बाहिरी चमकधमक र स्वादको पछाडि महिलाहरूको स्वास्थ्यमा भने गम्भीर र दीर्घकालीन समस्याहरू निम्तिरहेका छन्।
प्राकृतिक, ताजा र आयुर्वेदिक गुणले भरिएका हाम्रा परम्परागत खानेकुराहरू अहिले धेरैका लागि ओझेलमा पर्न थालेका छन्। हरियो सागपात, घरमै बनेका ताजा परिकार, जडीबुटीयुक्त आयुर्वेदिक खानपान, मोही, अमला, बेसार वा रैथाने खाद्यान्नलाई 'पुरानो जमानाको' वा 'स्वादहीन' ठानेर मन नपराउने प्रवृत्ति बढ्दो छ। घरको भान्छाभन्दा रेस्टुरेन्टको मेनु र अनलाइन डेलिभरीमा सहजै पाइने प्याकेटका खानेकुरामा रुचि बढाउँदा महिलाको शरीरले पाउनुपर्ने अत्यावश्यक पोषक तत्त्वहरू छुटिरहेका छन्।
पोषणविद् र स्वास्थ्य विशेषज्ञहरूका अनुसार यस्ता आधुनिक खानेकुरामा स्वाद बढाउन अत्यधिक प्रयोग गरिने रसायन, अस्वस्थकर तेल, चिनी र नुनले महिलाको शरीरको हर्मोनल सन्तुलनलाई प्रत्यक्ष असर पुर्याउँछ। जसका कारण आजका धेरै महिलाहरूमा कम उमेरमै थाइराइड, पीसीओएस (PCOS), मोटोपना, रक्तअल्पता (एनिमिया), अनिद्रा, मानसिक तनाव र पाचन प्रणालीसम्बन्धी समस्याहरू तीव्र रूपमा बढेका छन्।
हाम्रो परम्परागत आयुर्वेदिक खानपान केवल पेट भर्ने माध्यम मात्र थिएन, त्यो आफैँमा एउटा औषधि पनि थियो। मौसम अनुसारका ताजा फलफूल, घरमै बनाइएका पौष्टिक खानेकुरा र जडीबुटीयुक्त सात्विक भोजनले शरीरको रोगप्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउनुका साथै हर्मोनहरूलाई प्राकृतिक रूपमै सन्तुलनमा राख्न मद्दत गर्छन्।
आधुनिकताको नाममा रेस्टुरेन्ट र फास्टफुडको संस्कृतिलाई पूर्ण रूपमा त्याग्न नसकिए पनि आफ्नो दैनिक भोजनमा आयुर्वेदिक र ताजा खानेकुरालाई पहिलो प्राथमिकता दिनु अहिलेको आवश्यकता हो। बाहिरी चमकभन्दा शरीरको आन्तरिक स्वास्थ्य महत्त्वपूर्ण हुन्छ भन्ने कुरा बुझेर महिलाहरूले आफ्नो खानपानमा सुधार ल्याउनु नै दीर्घकालीन स्वस्थ जीवनको पहिलो कदम हुनेछ।
